Langsung ke konten utama

Artikel Budaya : Festival Lontar , Rinaketing Budaya Adiluhung ing Tlatah Bali

Aksara kina Bali inggih menika salah satunggaling asiling cipta, rasa lan karsanipun para sesepuh Bali ing wekdal kapungkur. Keprana bilih, aksara menika kaginakaken minangka titikan/ tetengering peradaban jaman ingkang sampun kalampahan ewonan taun dangunipun.

Ing wekdal samenika aksara ingkang dipun-ginakaken kangge serat sinerat estunipun sampun kajumbuhaken kaliyan paugeraning aksara asiling pirembagan internasional. Awit amrih saenipun, setunggal bangsa kaliyan bangsa sanesipun menika kedah saged komunikasi lan paring infomasi bab warta ingkang kadadosan ing negaranipun.

Sanadyan, aksara samenika langkung kondhang lan universal, ananging kirang mranani ing penggalih menawi dhaerah ingkang sampun majeng lan kawentar ing laladan Internasional, nilaraken warisan budaya leluhuripun.

Ewa semanten, tanggap sasmita bab kawontenan menika njalari pamrentah ing tlatah Bali ngupiyaken supados aksara kina ingkang wonten ing Bali menika boten lajeng dipuntilaraken. Awit naskah-naskah ingkang dados pralampita lan gegamaning gesang tiyang Bali ing jaman rumiyin kaserat mawi aksara kina.
 
Ngengingi bilih wosing naskah menika ngemu piwulang gesang ingkang sae, pepenginan supados generasi mudha menika boten kados bebasan, kacang lali kulite, pramila sedaya upiya katindakaken amrih para mudha menika saged tepang kaliyan aksara kina Bali ing jaman modern samenika.

Wondene salah satunggaling upiya menika inggih festival lontar ingkang dipunadani saben taun. Adicara menika katindakaken minangka wujud tresna lan bombongipun manah tiyang ing jaman samenika kaliyan wohing cipta pamikiring tiyang sepuh ing kala rumiyin.

Wontening festival lontal menika, sedaya ingkang ndherek ngregengaken adicara menika kedah nyerat mawi aksara kina Bali wonten ing ron lontar. Dene ingkang dados pangregeng inggih menika bocah sekolah, para mudha lan mahasiswa.

Adatipun ingkang sampun-sampun, bilih naskah ingkang dipundadosaken cepengan nyerat wonten ing adicara menika kalebet naskah ingkang bobotipun ringan, sanes kitab mantra menapa dene kitab agama.

Sinaosa mekaten, sinten kemawon ingkang badhe ndherek nyerat naskah menika ugi kedah laku sesucen rumiyin, awit taksih dados kapitadosan bilih sedaya naskah kina menika kawastanan suci. Wondene lampah sesucen menika inggih siram lan ujar boten badhe ndamel wirang awakipun piyambak.

Gegayutan kaliyan adicara ingkang mbetahaken ron lontar ingkang boten sekedhik menika, pramila budidaya wit lontar ugi katindakaken dening masyarakat Bali. Boten ndamel perkawis bilih kawontenanipun ron lontar taksih saged katanem wonten ing siti pundi kemawon.

Kangge ndamel supados ron lontar menika saged dipunginakaken kangge nyerat pramila, wujuding ron kedah dipundamel alus rumiyin. Lampahipun ndamel inggih menika kados ingkang kababar dening juru pangemban Museum Gedong Kirtya ing ngandhap menika:
a. Ron lontar ingkang sampun saged kangge ndamel carik, adatipun anggadhahi titikan pucukipun sampun cemeng.
b. Lampah salajengipun, ron ingkang kapendhet menika dipungodhok
c. Menawi sampun radi empuk, lajeng dipunangin-anginaken
d. Supados anggadhahi wujud ingkang alus, pramila ron ingkang sampun kapepe kalawau lajeng dipunpasah.
e. Kangge ndamel garis-garis amrih seratanipun rapi, ron menika dipungarisi rumiyin
f. Dicat, supados carik ron lontar menika boten gampil risak lan dipangan rayap.

Komentar

Postingan populer dari blog ini

Memilih Pulih

Apa yang dilihat mata, kadang memang  belum tentu yang sebenarnya,  Maka akal sehat ada,  untuk menyangkalnya.  Beruntung, ada ia yang membantu  hingga prasangka itu sempat menjadi buntu.   Sayangnya, kisah, akhirnya menagih waktu,  Pelan-pelan banyak cerita menyatu,  Hingga kata terangkai, terdesak ia mengaku. Mungkin tersudut & terpojokkan. menjadi merana, sebab batas yang ia abaikan.  Jiwanya koyak, batinnya tak lagi aman.  Baginya, setiap pesan adalah ancaman.  Sisi lain,  Luapan amarah yang terbingkai dalam baris kalimat panjang justru membuat luka,  nasehat tak sanggup menyentuh dada.  ia menjadi patah asa, hingga nyata memberinya tanda.  Tak lagi mengganggu yang dikasihi,  dengan tajamnya kata.  Nampak tak lagi menyakitinya,  tapi mengungkitnya dalam tulisan panjang di beranda. Apa bedanya?  Beralasan ia juga punya luka,  yang menuntut disembuhkan.  bukan tentang cela yang...

Sebelum Bernama

  GERBANG RASA   Tulisan ini tidak lahir dari satu peristiwa besar, melainkan dari hal-hal kecil yang terlalu sering dibiarkan berlalu karena tidak punya nama.   Ia tumbuh dari jarak yang mula-mula terasa wajar, dari kebersamaan yang disebut aman, dari diam yang dianggap cukup untuk menjaga banyak hal agar tetap utuh. Di halaman-halaman ini, tidak ada tuduhan yang lantang. Yang ada hanyalah catatan seorang saksi— tentang batas yang pelan-pelan menjadi samar, tentang kepedulian yang menjadi beban, tentang kelelahan menahan sesuatu yang seharusnya tidak ditanggung sendirian.   Ini bukan kisah tentang benar dan salah yang hitam-putih. Ini adalah kisah tentang “hampir”, tentang niat yang tidak selalu jahat namun berani berdiri terlalu dekat dengan jurang. Tentang kata-kata baik yang kadang dipakai untuk menenangkan nurani, bukan menghentikan langkah.   Tulisan ini juga bukan tentang mereka. Ini tentang seseorang yang belajar ...

Cagak Apa Empyak

Kahanan negara kok saya suwe tansaya ora karuhan. Sing mula bukane saka rega BBM mundhak, banjur mudhun mintip-mintip kaya munggah gunung merapi, maju saklangkah mundure ping pindho. We lha, bola-bali pancen kahanan, dadiya wong cilik bisane mung nyuwara paling dhuwur mung isa sambat karo nggresula. Musibah sing ora kira wujude, kaya longsor Banjarnegara, motor mabur Air Asia tiba, Banjir, pasar kobong, lan mbok menawa isih akeh maneh. Ora marem karo berita musibah, e lha dalah, kok isih ketambahan lelakone pejabat sing nemen ngisin-ngisinke ukum negara. Mbiyen ugawis nate kedadeyan, KPK vs POLRI, saiki kok dibaleni meneh. Dinalar-nalar kok ketemune mung isi kewan, endi sing cecak nglawan kadal, banjur alihan menyang kadal nglawan baya. Idhak-idhak melu mikir, malah kadhang kala nambahi bubrah.Sakora-orane yen direwangi mikir, negarane isa mapan lan mener, jenenge we lelakon, jebule malah uripe dhewe pating klawer. Wis, nek ngono luwih karuhan ngangsu banyu tinimbang melu nggrundhe...